Trung tâm Phòng chống độc triển khai nghiên cứu điều tra nấm độc tại Bắc Kạn năm 2012

Cập nhật: 14h16 | 20/04/2012

HVQY: Trong tháng 3 và 4 năm 2012 vừa qua Trung tâm chống nhiễm độc - Học viện Quân y đã tiến hành điều tra nấm độc đợt mùa xuân năm 2012 tại Bắc Kạn theo kế hoạch của đề tài cấp tỉnh “Nghiên cứu đặc điểm sinh học, độc tính các loài nấm độc thường gặp tại tỉnh Bắc Kạn và đề xuất một số biện pháp dự phòng, cấp cứu và điều trị ngộ độc nấm độc”.

Một tốp trong đoàn nghiên cứu nấm độc tại Bắc Kạn

 Đoàn nghiên cứu gồm PGS.TS Hoàng Công Minh làm trưởng đoàn và các cán bộ của Bộ môn Độc học thuộc Trung tâm phòng chống nhiễm độc. Ngoài ra còn có TS thực vật học Nguyễn Hoành Côi (Cục Quân y) và Th.S Ngô Thị Thanh Hải, nghiên cứu sinh của Bộ môn cùng tham gia.

Nội dung nghiên cứu gồm:

Điều tra đặc điểm sinh học, chụp ảnh, quay phim, lấy mẫu các loài nấm độc tại 20 xã thuộc 7 huyện, nơi có các vụ ngộ độc nấm tại tỉnh Bắc Kạn.

Thu thập thông tin, sao hồ sơ, bệnh án của các bệnh nhân bị ngộ độc nấm đã nằm điều trị tại các bệnh viện huyện và tỉnh phục vụ cho thống kê, đánh giá thực trạng ngộ độc nấm trong tỉnh.

Đoàn đã được Sở y tế, Chi cục ATVSTP, Trung tâm y tế các huyện, trạm y tế xã tạo điều kiện thuận lợi cho công tác điều tra, cử cán bộ đi cùng tới các địa điểm nghiên cứu. Những gia đình bị ngộ độc cũng tích cực dẫn đoàn tới nơi đã hái loài nấm gây ngộ độc mặc dù có những địa điểm nằm trong rừng già rất xa trung tâm xã. Tại địa điểm điều tra các cán bộ của Trung tâm đã đành giá về điều kiện địa lý, khí hậu, thổ nhưỡng, các yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của nấm, tìm hiểu về thời gian nấm mọc trong năm và lấy được các mẫu nấm độc

Sau nhiều ngày đi khảo sát đoàn đã thu hái được một số loài nấm độc mọc tại các địa bàn khác nhau của tỉnh, trong đó có loài nấm độc gây chết người là nấm độc trắng hình nón (Amanita virosa). Loài nấm này có chứa độc tố amatoxin gây hoại tử gan rất độc và chỉ cần ăn một mũ nấm cũng có thể chết người. Nấm độc trắng hình nón khá lớn, mập mạp, toàn thân trắng muốt nên nhân dân nhầm tưởng đây là loài nấm ăn được. Các vụ ngộ độc nấm trong 10 năm gần đây làm 14 người bị tử vong ở Bắc Kạn đều do loài nấm này gây nên. Ví dụ như: gia đình anh Triệu Văn S ở xã Kim Lư, huyện Na Rì đã ăn loài nấm này làm 4 người bị ngộ độc, trong đó 3 người chết, còn anh S may mắn sống sót sau một thời gian dài nằm điều trị tại bệnh viện Bạch Mai. Thương tâm hơn đó là gia đình bà Hoàng Thị L ở xã Sĩ Bình, huyện Bạch Thông cũng đã ăn loài nấm trên và hậu quả là bà L cùng 3 người con đều bị tử vong. Trước đó 2 năm chồng bà L và con trai cũng bị tử vong do ăn phải nấm độc. Như vậy sau 2 vụ ngộ độc nấm toàn bộ gia đình không còn một ai. Tại xã Chu Hương, huyện Ba Bể cả gia đình 4 người của anh Triệu Sành S ở cũng bị tử vong do ăn loài nấm này.

Ngoài loài nấm gây chết người kể trên các cán bộ nghiên cứu đã khảo sát, lấy được mẫu một số loài nấm độc khác như: Nấm ô tán trắng phiến xanh (Chlorophyllum molybdites), nấm ma (Omphalotus nidiformis), nấm mực nhỏ mọc cụm (Coprinus disseminatus), nấm xốp gây nôn (Russula emetica),… Trong các loài nấm trên có loài nấm ô tán trắng phiến xanh đã gây ra nhiều vụ ngộ độc nhất ở Bắc Kạn. Loài nấm này màu trắng, rất lớn (đường kính mũ nấm có thể tới 20 cm) và đây là loài nấm gây rối loạn tiêu hóa nặng (nôn, đau bụng, ỉa chảy). Tại Bắc Kạn không gặp trường hợp nào tử vong do loài nấm độc này. Loài nấm ma (Omphalotus nidiformis) cũng đã gây ra một vụ ngộ độc tại xã Cư Lễ huyện Nà Rì vào tháng 10 năm 2011.

Tuy nhiên, tại một số địa điểm có nấm độc nhưng hiện nay nấm vẫn chưa mọc. Chúng tôi sẽ tiếp tục đi điều tra khi người dân hoặc cán bộ trạm y tế xã thông báo đã phát hiện nấm mọc.  

Trong đợt này đoàn nghiên cứu cũng đã làm việc với Sở y tế, các bệnh viện huyện và tỉnh để thu thập thong tin, sao lại các bệnh án của bệnh nhân ngộ độc nấm phục vụ cho thống kê và đánh giá thực trạng ngộ độc nấm tại Bắc Kạn.

Như vậy sau nhiều ngày làm việc tích cực, đoàn đã hoàn thành tốt khối lượng công việc của đợt điều tra đúng như kế hoạch đã đề ra. Hiện nay chúng tôi đang tiếp tục nghiên cứu độc tính trên động vật của một số mẫu nấm độc tại phòng thí nghiệm.

BS Thăng – Trung tâm phòng chống nhiễm độc - HVQY

Tin cùng chuyên mục


CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ HỌC VIỆN QUÂN Y - BỘ QUỐC PHÒNG
Địa chỉ: Số 160 - Đường Phùng Hưng - Phường Phúc La - Quận Hà Đông - Thành phố Hà Nội
Trưởng ban biên tập: Trung tướng PGS. TS. Nguyễn Xuân Kiên - Giám đốc Học viện Quân y
Giấy phép số 122/GP-TTĐT ngày 23/09/2008 của Bộ TT&TT
Thiết kế bởi Ban CNTT - Phòng KHQS - Học viện Quân y
Nhà cái Thabet: https://thabet.asia/